Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto
Süzme Çeşmim Müjgan Müjgan Üstüne Tahlili
10 Aralık 2017 Pazar Saat 23:58
Divan Şairi Rasih'in Meşhur Gazelini ve şerhini yayınlıyoruz.





SÜZME ÇEŞMİN GELMESÜN MÜJGAN MÜJGAN ÜSTÜNE GAZEL Süzme çeşmin, gelmesün müjgân müjgân üstüne Urma zahm-i sîneme, peykân peykân üstüne Rîze-i elmâs eker, her açtığı zahme o şûh Lütfü vâr olsun, eder ihsân ihsân üstüne Dîlde gâm var şimdilik, lûtfeyle, gelme ey sürûr Olamaz bir hânede mihmân mihmân üstüne Yârdan mehcûr iken düştük diyâr-ı gurbete Dehr, gösterdi yine, hicrân hicrân üstüne Hem mey içmez hem güzel sevmez demişler hakkına Eylemişler Râsih’e, bühtân bühtân üstüne Ölçüsü: Aruz Ölçüsü, Kalıbı: Fâilâtün Fâilâtün Fâilâtün Fâilün İlk beyitte özellikle bilinmesi gereken kelimelerin başında "zahm" vardır. Zahm yara demektir. Divan şiirinde aşık daima yaralıdır. Sevgilinin bir bakışı ile aşığın gönlü yaralanır, bağrına oklar saplanır. Aşıkların yaralısı makbuldür. Yani aşıklar yaralı olduğu ölçüde sevgilisine bağlıdır. Yarası daima tazedir, kanlıdır, kanaması devam eder. Ezelden beri bulunan yara hiç iyileşmez giderek kötüleşir. Giderek kötüleşir ki acısı artsın aşığına kavuşsun diye. Bu çerçevede beytin açıklaması şöyle olacaktır : Ey sevgili! Gözlerini süzme ki, kirpik kirpik üstüne gelmesin; böylece bağrımda açtığın yaraya ok üstüne ok atmış olma. İkinci beyitteki ana unsur ''rize-i elmas'' yani elmas kırıntılarıdır. Açılan yaraların üzerine elmas kırıntıları atılarak yaranın daha çok acımasını, kanlanmasını sağlayarak işkenceler yapılırdı önceleri. Buna istinaden beyitte şöyle deniliyor : Sevgili, açtığı her yaraya elmas tozu ekiyor. Lutfu var olsun; aşığına ihsan üstüne ihsanda bulunuyor. (Sevgilinin birinci ihsanı aşıkının bağrında açtığı yara, ikinci ihsanı da o yaranın kapanmasını engelleyen elmas tozudur). Üçüncü beyitte şair sevince sesleniyor ve diyor ki : Ey sevinç gilde yani gönlümde gam var şimdilik lutfeyle sen gelme. Çünkü bir evde misafir üstüne misafir uygun düşmez. Ne alaka diyeceksiniz gam gibi değerli bir misafir var iken evde bir de sevinci ağırlamak mümkün değildir. Çünkü yara gibi gam da aşığın istediği bir şeydir. Yara nasıl büyür kapanmaz ve aşık böyle olmasını ister, aynı şekilde gam ile tecrübe aşığın istediklerinin arasındadır. Yeter ki gam sevgilinin gamı olsun. Dördüncü beyitte ise ''Sevgiliden ayrı kalmıştık, bir de gurbetlere düştük. Felek bize hicran üstüne hicran gösterdi vesselam'' denmiştir. Buradaki birinci hicran sevgilinin ayrılık azabı, ikincisi de gurbet elemidir. Son beyitte ise "Rasih için 'Hem içki içmez, hem güzel sevmez!' demişler. Zavallıya iftira üstüne iftira atmışlar.'' Çünkü Rasih içki de içer, güzel de sever.
Bu yazı toplam 512 defa okundu.
Bu Yazıya Henüz Yorum Eklenmemiş.
Şu An Sitede
16 Kişi Online
SİTE ANKET
Sitemizi nasıl buldunuz?
Çok İyi
İyi
Orta
Kötü
Çok Kötü
DÜNÜN MANŞETLERi
ETKiNLiKLER  + Ekle 
ARŞİVDE ARA
ÇOK OKUNANLAR